Engerlingen


Bestrijding van engerlingen


Op deze pagina vindt u achtergrondinformatie over engerlingen, plaagherkenning: hoe herkent u of uw gewassen last hebben van engerlingen, op welke wijze engerlingen kunnen worden bestreden en wanneer het de beste tijd voor bestrijding is.

Weet u niet met welk soort plaaginsect u te maken hebt, wij kunnen dit voor u determineren. Voor meer informatie, klik hier.

Engerlingen bestrijden

 

Engerlingen

Engerlingen zijn larven van een kever die tot de familie van de bladsprietkevers behoort. De meest voorkomende soorten in Nederland zijn (klik op de afbeelding voor meer informatie):
Rozenkever
Meikever
Junikever
Julikever
Rozekever
Meikever
Junikever
Julikever
Sallandkever Roestbruine 
bladsprietkever
Anomala dubia  
Sallandkever Roestbruine  bladsprietkever Anomalia dubia  
 

Phylloperta horticola - rozenkever
RozekeverDe rozenkever vliegt massaal vanaf begin mei (afhankelijk van klimatologische omstandigheden). De kevers vliegen meestal vanaf 10.00 tot 14.00 uur. Men kan ze makkelijk laag over gras zien vliegen. In sommige gevallen kunnen er duizenden aangetroffen worden. De levenscyclus als engerling is 1 jaar. De engerlingen kunnen worden aangetroffen aan wortels van allerlei grassen/gazon/ sportvelden, vaste planten en jonge bomen. Voor het monitoren van de vlucht zijn vanaf begin mei speciale rozenkevervallen te koop. Klik hier voor meer informatie. Aan de hand van de vlucht kan het juist tijdstip van bestrijding worden vastgesteld, zodat ingegrepen kan worden voordat de feitelijke schade optreedt.

Melolontha melolontha - meikever
MeikeverEngerlingen van de meikever worden vaak aangetroffen in grasvelden, boomkwekerijen en tuinen. Engerlingen van de meikevers vreten aan de wortels van allerlei gewassen. Naaldbomen (zoals piceas, taxus, beuken, eiken ), laurier, fruitbomen, hortensias en gras, waaronder gazons/grasland en sportvelden. In feite zijn ze polyfaag, d.w.z. alleseters. De engerling van de meikever leeft 3 jaar ondergronds. Afhankelijk van de klimatologische omstandigheden kan de ontwikkeling zelfs 5 jaar duren. De kever begint te vliegen rond de laatste week van april en komt op het licht af.

Amphimallon solstitialis - junikever
JunikeverDe leefwijze van de junikever is vergelijkbaar met die van de meikever. De engerlingen zijn vaak in tuinen en grasvelden te vinden. De ontwikkelingsperiode bedraagt 2 jaar. De junikever vliegt meestal vanaf eind juni en de vluchten gaan tot juli door. Engerlingen van de junikevers vreten alleen aan grassen. De kever vliegt in de schemering en komt niet op het licht af.

Polyphyla fullo - julikever
JulikeverDe julikever komt in de kustgebieden voor. De ontwikkeling is vergelijkbaar met die van de Meikever. Deze kever is zeldzaam en veroorzaakt geen schade aan tuinen.

Hoplia philanthus - sallandkever
De engerling van de sallandkever heeft een levenscyclus van 2 jaar. De engerlingen zijn ongevoelig voor vorst. Het is één van de weinige soorten die ook in de winter actief blijven met alle schade van dien. De kevers hebben geen vast uitvliegpatroon. Meestal kan de vlucht van deze kevers vanaf juni plaatsvinden. In Nederland en België zijn vele sportcomplexen en tuinen die last hebben van deze kever. De engerlingen zitten meestal in het gras, maar in bepaalde gevallen zitten zij ook onder heesters.
Sallandkever
© C. Weisenböhler

Serica brunnea - roestbruine bladsprietkever
Roestbruine bladsprietkever© Frank Koehler

Deze kever lijkt op de junikever, maar is veel kleiner en niet zo behaard. De kever komt voor in grasvelden, tuinen en kwekerijen. De engerlingen van de roestbruine bladsprietkever zijn verzot op de wortels van serynga's en diverse andere struiken. De engerling van deze kever wordt vaak verward met de engerling van de rozekever. De roestbruine bladsprietkever heeft een ontwikkeling van 2 jaar. Ook deze kever kent een onregelmatig uitvliegpatroon. Vanaf april tot en met september kan de kever worden waargenomen. De pieken van de vluchten zijn meestal in juli. De kevers komen op het licht af.

Anomala dubia
Anomala dubiaAnomala dubia is een kever die zich de laatste jaren behoorlijk heeft verspreid in Nederland. Deze kever heeft verschillende verschijningsvormen. In één van de verschijningsvormen lijkt deze kever sprekend op de rozekever. Andere keren kan de kever geheel glanzend petroleum groen verschijnen. Hoewel deze kever vroeger alleen in Limburg werd aangetroffen, is deze kever thans bijna landelijk aanwezig. De kever vliegt overdag. In bepaalde regio’s zijn eind mei vluchten waargenomen, terwijl in andere regio’s juist vluchten in juli en augustus gemeld zijn. De engerling heeft een levenscyclus van 2 jaar en kan zowel in gras/gazon/grasland worden aangetroffen alsmede onder heesters en (naald)bomen. Determinatie van deze engerlingen is van essentieel belang voor een gerichte bestrijding.


Plaagherkenning Engerlingen van de rozenkever


Schade rozekever aan siergewassenU ziet ze vliegen! De lage vluchten vlak boven het gazon (alleen bij warm zonnig weer tussen 10.00 en 14.00 uur) zijn heel typerend voor de rozenkever.
Tijdens de vluchten voeden ze zich gedurende zo'n 3 weken met bloemknoppen en bladeren van verschillende loofhoutgewassen. Dit is de periode van de rijpingsvraat. Wanneer de vluchten opgemerkt worden, hebben de vrouwtjes hun meeste eieren al afgelegd.
Voor het monitoren van de vlucht kunnen vanaf begin mei speciale rozenkevervallen worden ingezet. Aan de hand van de vlucht kan het juist tijdstip van bestrijding worden vastgesteld, zodat ingegrepen kan worden voordat de feitelijke schade optreedt.
Wilt u meer informatie over deze vallen, klik dan hier.

Engerlingen van de rozekeverOngeveer 6 weken na de eerste eiafleg ontwikkelen zich de eerste larven. De jonge larven van de rozenkever, ook wel engerlingen genaamd, beginnen zich zodra zij uit het ei zijn gekropen onmiddellijk te voeden met humusachtig materiaal. Tijdens het tweede larvale stadium vreten zij aan haarwortels. In het derde stadium, vreten de larven aan de wortels van het gazon en andere planten. Op deze manier wordt de vochthuishouding van de planten sterk ontregeld en sterven aangetaste planten na verloop van tijd af.
Reeds in het voorjaar kan men aan de kleur van het gazon de plaatsen herkennen waar de larven zich bevinden (minder fris, geelbruine sprieten).
Vanaf juli groeit het gras op de geïnfecteerde plaatsen niet goed.
 

Ernstige engerlingenschade aan gazon
 Bij een zware aantasting kunnen de zoden zo ver aangevreten zijn dat ze los komen te liggen en opgerold kunnen worden. Hieronder treft men dan de larven aan, soms wel honderden bij elkaar. 
De engerlingen van de rozenkever vormen een geliefd menu voor mollen en verscheidene vogelsoorten (kraaien, kauwen). Daardoor kan extra secundaire schade aan het grasveld ontstaan.



 


Engerlingen van de meikever:
De meikever, wetenschappelijke naam Melolontha melolontha vliegt vanaf de laatste week van april tot medio juni. In die periode wordt er gepaard en eitjes gelegd. Voor de eerste eiafzet wordt meestal het uitvlieggat gebruikt als invlieggat. De tweede eiafzet gebeurt elders. Daarom ontstaat er een verspreiding. De engerlingen van deze kever hebben een cyclus van 3 tot 4 jaar. Ze zijn tamelijk polyfaag (alleseter). Behalve aan buxus, kunnen ze aan wortels van allerlei planten en grassen eten. Ook in moestuinen kunnen ze voor behoorlijke schade zorgen aan sla en aardappels.
Planten waarvan het wortelstelsel is aangevreten door engerlingen worden vatbaar voor allerlei ziektes en plagen. Een plant kan hierdoor verzwakken en uiteindelijk sterven.
De engerlingen die vanaf het voorjaar de wortels aanvreten gaan in oktober in winterrust en zullen pas begin mei naar boven komen om aan de wortels te eten. Een deel dat in larve stadium 3 is zal in juli verpoppen. De kever komt eind augustus, begin september uit en overwintert als volwassen kever tot eind april in de grond.

Engerlingen van de junikever:
De engerlingen van de junikever leven uitsluitend van wortels van diverse soorten gras. Deze kever heeft een voorkeur voor drogere omstandigheden. De junikever komt op dit moment op een aantal plaatsen in het midden, oosten en zuiden van ons land voor, met name in sportvelden, weilanden en incidenteel tuinen.
De vliegperiode is afhankelijk van de bodemtemperaturen gedurende het voorjaar. Als er sprake is van een warm voorjaar dan zal de junikever reeds eind juni vliegen. Meestal zijn de hoofdvluchten vanaf de eerste week van juli tot soms begin augustus.
De junikever kever vliegt 's avonds wanneer de zon juist is ondergegaan en duurt ongeveer een uur, afhankelijk van de weersgesteldheid. In tegenstelling tot de meikevers vliegen de junikevers niet in de duisternis en oriënteren zich niet op lamplicht, maar op silhouetten van mensen, gebouwen en gewassen.
Mensen kunnen de vlucht van de junikever als agressief ervaren.
De paring vindt plaats op het gras waarna het wijfje nog enige minuten rondloopt alvorens de grond in te gaan om eieren te leggen. De larven komen na ongeveer een maand uit het ei. In de loop van de zomer ontwikkelen ze zich tot het tweede larvestadium en overwinteren in dit stadium. Het volgend jaar groeien deze uit tot het derde larvestadium. De larven in dit stadium zullen overwinteren op ongeveer 40 cm diepte. In het jaar daarop verpoppen de overwinterde larven uit het derde stadium in mei. Het popstadium duurt ongeveer 30 dagen. De volwassenen wachten onder de grond tot de geschikte temperatuur is bereikt om tevoorschijn te komen. De junikever heeft één generatie per twee jaar.

Engerlingen van de julikever:
De julikever is zeldzaam en veroorzaakt geen schade aan tuinen.

Engerlingen van de sallandkever:
Engerlingen van de sallandkever komen voornamelijk in gras voor. Het is één van de weinige soorten die niet in winterrust gaan. De engerlingen van de sallandkever voeden zich voornamelijk met de wortels van allerlei grassen. Vooral in sportvelden en tuinen kunnen deze engerlingen voor behoorlijke schade zorgen.
De kever zelf kent een grillige biologie. Vanaf eind april kunnen al de eerste kevers vliegen, maar de piek van vluchten is meestal in juni. De Sallandkever doet er 2 jaar over om van engerling tot kever uit te groeien.
Omdat ze nooit op een massaal vlucht waargenomen kunnen worden, is de bestrijding ervan moeizamer, aangezien er door het gehele jaar diverse stadia te vinden zijn van deze engerlingen.
Heeft u last van engerlingen in de winter? Dan is de kans groot dat u te maken hebt met de sallandkever.
Determinatie is belangrijk in verband met het inzetten van de meest effectieve bestrijding.

Engerlingen van de roestbruine bladsprietkever:
Engerlingen van de roestbruine bladsprietkevers kunnen een ware plagen vormen in siertuinen. Behalve buxus kan men de engerling van deze kever overal aantreffen, zoals sierheesters, vaste planten, bomen en in groenblijvende gewassen zoals taxus. De ontwikkeling van ei tot kever duurt 2 jaar. De volwassen kever is roodbruin en heeft geen vast uitvliegpatroon. Vanaf eind april tot en met september kan men kevers aantreffen. Deze kevers vliegen overdag, maar ook 's avonds en komen op het licht af.
De engerlingen van de roestbruine bladsprietkever kennen geen winterrust. Bij 0º C gaan ze door met vreten aan wortels, waardoor veel planten bij een hoge aantasting afsterven.
Incidenteel kunnen engerlingen van de roestbruine bladsprietkever ook in gazons worden aangetroffen, maar dat is beslist niet hun voorkeursmenu.

Engerlingen van de anomala dubia:
De engerling van de soort anomala dubia (nederlandse naam: anomala kever) is sinds 2006 een veel voorkomende soort. De volwassen kever verschijnt in diverse kleuren, waarvan één sprekend op een grote rozekever lijkt. De ontwikkeling van engerling tot kever duurt 2 jaar.
De kevers zijn in het zuiden vanaf half mei al waar te nemen. In andere delen van het land zijn de kevers te vinden vanaf juni tot augustus. Ze komen voor in gras, siergewassen, naaldbomen, fruit en asperge.
De kever kan in korte tijd een grote hoeveelheid bloemen en bladeren vreten van diverse tuinplanten en fruit.
Het is belangrijk om vast te stellen dat u te maken hebt met engerlingen van de anomala kevers. Wij kunnen voor u de determinatie verzorgen van deze engerlingen.


Plaagbestrijding

Chemische bestrijding van engerlingen is - als de wetgeving het al toestaat! - niet effectief. Bovendien worden nuttige bodembewoners zoals loopkevers en hun larven gedood.

Engerlingen van de meeste kevers zijn zeer goed te bestrijden met insectparasitaire nematoden.
Insectparasitaire nematoden (ook wel aaltjes genoemd – niet te verwarren met schadelijk plantparasitaire aaltjes) zijn microscopisch kleine aaltjes die in symbiose leven met een bacterie. Eenmaal in de bodem uitgezet zoeken ze de larven op en dringen de larven in.
In de larve scheiden de nematoden een bacterie af die de larve doodt. In de dode larve ontstaat een nieuwe generatie nematoden die op zoek gaan naar nieuwe larven om ze te infecteren. Insectparasitaire nematoden kunnen niet lang buiten een “gastheer” overleven. Zijn er geen prooien meer, dan sterven de nematoden.
Nematodencyclus in een engerling/engerlingen_nematodencyclus.jpg
Insectparasitaire nematoden komen van origine voor in onze bodem en zijn daarom ook opgenomen in de Flora- en Faunawet als beschermde bodembewoners. Deze aaltjes zijn ongevaarlijk voor mens, dier, milieu en nuttige insecten.
Geïnfecteerde engerlingDe inzet van insectparasitaire nematoden is een zeer effectieve aanpak "aan de bron".
Na het aanbrengen van de nematoden zijn de eerste effecten na een paar dagen tot een week merkbaar. De engerlingen verkleuren en sterven.
Het succes van de toepassing van deze biologische bestrijding is afhankelijk van de soort engerling. Het is daarom van groot belang vast te stellen welke soort engerling de schade veroorzaakt. Engerlingen van de rozekever, junikever en sallandkever vinden we alleen onder graszoden. De engerlingen van andere kevers komen ook voor in andere gewassen. Onderlinge verschillen kunnen alleen met behulp van een specialist op dit gebied vastgesteld worden.
Bij twijfel, stuur een paar engerlingen in een stevige verpakking naar Biocontrole.


Engerlingen van de rozenkever:
Deze engerlingen zijn zeer goed te bestrijden met insectparasitaire nematoden Heterorhabditis spp.
Wilt u nematoden tegen engerlingen van de rozenkever bestellen? Klik dan hier.

Engerlingen van de meikever:
Engerlingen van de meikever zijn moeilijker te bestrijden. Alleen een herhaling met een combinatie van twee insectparasitaire nematoden (de nematodenmix Heterorhabditis spp en Steinernema feltiae) geeft een geleidelijk afbouw van de engerlingenpopulatie. Na de eerste behandeling gaat zo’n 40% dood. De nematoden moeten worden aangebracht op het gras en rondom de aangetaste bomen en struiken.
Omdat de engerlingen van de meikever nogal verspreid ondergronds aanwezig zijn en sommige zelfs erg diep in de bodem blijven, zal de bestrijding wel consequent 2 jaar achter elkaar plaats moeten vinden om de keverpopulatie tot een beheersbaar aantal terug te brengen.
Een injecteerlans gekoppeld aan een rugspuit kan worden gebruikt om rondom gewassen met diepliggende wortels de nematoden meteen dieper in de grond aan te aanbrengen. Zie de website van de Firma Agrodoorten
Wilt u nematoden tegen engerlingen van de Meikever bestellen? Klik dan hier.

De meikevers zelf kunnen worden gevangen.
In de boomteelt worden eind april lampen opgehangen met daaronder een bak met water en zeep. De kevers komen op het licht af, vallen in het water en verdrinken.
Zonder zeep blijft de structuur van het water intact en de kevers lijden onnodig lang voordat ze verdrinken. Het vangen van volwassen kevers voorkomt veel nakomelingen, waardoor schade kan worden beperkt.
De lampen moeten blijven zolang er nog kevers aangetroffen worden in het water.
Dit betekent dat de verdronken kevers er elke dag moeten worden uitgehaald.

Engerlingen van de junikever:
Bij een juiste timing van de toepassing met insecten-parasitaire nematoden Heterorhabditis spp is een redelijke bestrijding te verwachten.
Wilt u nematoden tegen engerlingen van de Junikever bestellen? Klik dan hier.

Engerlingen van de sallandkever:
Deze engerlingen zijn goed te bestrijden met insectparasitaire nematoden Heterorhabditis spp.
Wilt u nematoden tegen engerlingen van de Sallandkever bestellen? Klik dan hier.

Engerlingen van de roestbruine bladsprietkever:
Deze engerlingen zijn goed te bestrijden met insectparasitaire nematoden Heterorhabditis bacteriophora.
Wilt u nematoden tegen engerlingen van de Roestbruine bladsprietkever bestellen? Klik dan hier.

Engerlingen van de anomala dubia:
Deze engerlingen zijn goed te bestrijden met insectparasitaire nematoden Heterorhabditis spp.
Wilt u nematoden tegen engerlingen van de Anomala dubia kever bestellen? Klik dan hier.


Tijdstip van bestrijding

Engerlingen van de rozenkever:
Gedurende de periode eind juli/begin augustus tot de eerste week van oktober kunnen de engerlingen van de rozenkever worden behandeld met insectparasitaire nematoden Heterorhabditis spp.

Engerlingen van de meikever:
De eerste behandeling kan plaatsvinden vanaf eind april/begin mei tot eind september met een nematode mix Heterorhabditis spp en Steinernema feltiae . De aaltjes moeten worden aangebracht op het gras en rondom de aangetaste bomen en struiken.
Indien men nieuwe vluchten heeft waargenomen dan adviseren wij begin september nog een behandeling te doen met dezelfde mix om eventuele nieuwe engerlingen te bestrijden.

Engerlingen van de junikever:
Voor de bestrijding van de junikever is timing van essentieel belang. In larve stadium 2 zijn ze goed te bestrijden met insectparasitaire nematoden. Voor de bestrijding van larven stadium 3-engerlingen is een speciale mix van nematoden effectief.

Engerlingen van de sallandkever:
Vanaf april kan men bestrijden als de bodemtemperatuur 10º C is en tot oktober als de bodemtemperatuur niet lager is dan 10º C.
Omdat deze kever een grillige biologie kent en nogal veel engerlingen produceert is het raadzaam om de toepassing 2 x per jaar te doen.

Engerlingen van de roestbruine bladsprietkever:
Engerlingen van de roestbruine bladsprietkever kunnen al vanaf half april worden bestreden als de bodemtemperatuur minstens 10º C is en tot en met oktober als de bodemtemperatuur niet lager dan 10º C is.

Engerlingen van de Anomala dubia:
Engerlingen van de anomalakever kunnen al vanaf half april worden bestreden als de bodemtemperatuur minstens 10º C is en tot en met oktober als de bodemtemperatuur niet lager dan 10º C is.